Project Samendenken voor een betere Nieuwe GGZ

Projecten van, voor, door en met mensen met een bijzonder brein…

Project Samendenken binnen De Nieuwe GGZ

Doelstelling
Dit project van stichting Lumen Holland Rijnland heeft  twee doelstellingen: 1) cliënten laten “samendenken” over hóe de zorg vanuit De Nieuwe GGZ gedachte beter kan. Dit gebeurt met behulp van denksessies ontwikkeld door Bijzondere Breinen  2) het herstel van deelnemende cliënten bevorderen.

Achtergrond en praktische waarde
Eén van de uitgangspunten van de Nieuwe GGZ beweging is ‘niet óver cliënten, maar mét cliënten’. Daarom worden binnen meerdere GGZ-organisaties  30 denksessies georganiseerd. Deze leveren concrete ideeën op ter verbetering van De Nieuwe GGZ en maatschappelijke zorg bij gemeenten.

Borging
Uit de 100 deelnemers worden 10 kandidaten opgeleid tot denksessie begeleider. Zo kunnen ook na dit project nog denksessies plaatsvinden. Ideeën die uit de denksessies voortkomen, worden zo mogelijk ingevoerd binnen GGZ-organisaties. De organisatie Bijzondere Breinen draagt zorg voor het professioneel uitvoeren van dit project.

Wil je meer weten? Download hieronder de info over dit project.

Meedoen? Meld je hier aan: [email protected]

concept folder Samendenken (1)

 

 

 

 

 

Alle neuzen ….. Hoe benut je neurodiversiteit?

In mijn vorige artikel “Alle neuzen dezelfde kant op? Stop er mee!” hield ik een pleidooi voor participatie en inclusie van mensen met een bijzonder brein. Niet alleen omdat het sociaal is maar ook omdat het loont. Het stuk is zeer goed ontvangen (tot nu toe bijna meer dan 12000 x gelezen, 3318 x geliked, 319 positieve commentaren, 248 x gedeeld). Maar de vraag van veel lezers is: hoe dan? Hier een poging tot een paar antwoorden.

Neurodiversiteit: van last naar lust: Burnout en onderpresteren als gevolg van neurodiversiteit kost veel geld, tijd en energie. 1 van de 7 medewerkers loopt tegen een burnout aan. Geschatte kosten in Nederland: € 5,7 miljard met gemiddeld per geval 245 werkdagen verzuim. Maar bij medewerkers met ADHD is die kans nog groter omdat zij van nature al heel veel energie geven. En hoogbegaafden zitten ook in de gevarenzone omdat ze niet begrepen worden en tegen conflicten aanlopen. Eigenlijk geldt bovenstaande voor alle mensen met een bijzonder brein. Maar wanneer je een beetje slim omgaat met deze medewerkers kun je die kosten voorkomen. Sterker nog: je kunt extra gaan verdienen omdat je mensen laat doen waar ze goed in zijn. Pas op: dit werkt ook bij “gewone” medewerkers.

Tips voor het benutten van neurodiversiteit. Jammer, was het maar zo gemakkelijk, maar zo werkt het niet. Er zijn geen kant en klare tips die altijd werken. Het is dus niet zo van: “Oh, mijn magazijnmedewerker heeft ADHD dus dan moet ik zus en zo doen”. Het ligt genuanceerder. Er zijn wel enkele principes aan te geven:

Principe 1: de gebruiksaanwijzing Wissel in een team je eigen gebruiksaanwijzing uit met die van de anderen. De gebruiksaanwijzing komt voort uit de antwoorden op de vragen: waar ben je heel goed in? Waar ben je niet zo goed in? In wat voor soort situaties ben je op je best? In welke situaties kom je minder goed uit de verf? Waar zit je rode knop (wat moet een ander beslist NIET doen)? Wat heb je nodig om zo goed mogelijk te kunnen werken? Wanneer je die vragen in het team met elkaar behandelt heeft dat twee effecten: 1) je weet wat je aan elkaar hebt en hoe je elkaar kunt aanvullen (de dyslecticus met de goede ideeën en concepten laat zijn teksten uitwerken door een collega met autistiforme trekjes en die niet zo creatief is). 

Principe 2: gebruik de directe manager De rol van de directe manager is cruciaal. Als zij zelf niet om kan gaan met neurodiversiteit gaat het niks worden. Die manager moet kennis hebben, de juiste basishouding en de juiste vaardigheden om ermee om te gaan. Dat is in principe te leren in een workshop van 1 dagdeel: bel 0648 761 083 voor meer info hierover.

Principe 3: maak een buddy systeem Laat medewerkers met elkaar werken en elkaar helpen. Met name plannen en organiseren is voor medewerkers met AD(H)D en/of autistiforme trekken een probleem. Geef betreffende medewerkers hiervoor de kans om elkaar echt aan te vullen. Maak geen groepjes van uitsluitend neurodiverse medewerkers (bijzondere breinen) maar maak een mix met de neurotypische (gewone breinen :-)), dat werkt het beste.  

Tot zover weer. Ik ben benieuwd wat je ervan vindt. Laat het me gerust weten: lees, like, deel er gerust op los….

Alle neuzen dezelfde kant op? Stop ermee!

Ik word als trainer/coach nog wel eens benaderd met de vraag of ik een team weer “op de rails” kan krijgen (rails die natuurlijk één kant op gaan). Of de vraag of ik de “neuzen weer allemaal dezelfde kant op kan krijgen”. Vroeger ging ik uiteraard mijn best doen. De klant is koning nietwaar? Tegenwoordig zie ik het anders. En doe ik het ook anders.

Benut neurodiversiteit. Want als we vooruit willen, onze organisatie willen ontwikkelen en beter bestand willen zijn tegen verandering, stress en druk zullen we het roer om moeten gooien. En juist gebruik maken van de verschillen tussen mensen. Met name waar het gaat om verschillen in denken. Dan hebben we het over neurodiversiteit. Ofwel: verschillende manieren van denken. Want met het gewone denken waarmee we onze huidige problemen hebben gecreëerd, lossen we die problemen niet op (wie zei dat ook alweer?). Daar is juist “anders” denken voor nodig.

Anders denken. En dat anders denken komt meestal uit onverwachte hoek: bij hoogbegaafden die doordenken (en omdat ze soms niet handig communiceren aan de kant worden gezet), bij de autisten die heel goed patronen kunnen herkennen (maar soms moeite hebben met humor), bij ADHD-ers die wel heel goed een crisis kunnen managen maar daarna direct hun aandacht weer ergens anders op richten (en dus zeker niet uit vrije wil gaan administreren en rapporteren) bij de dyslectici die wel de grote lijnen zien en conceptueel kunnen denken (maar niet zo van de kleine -en grote- lettertjes zijn)….

Stel je voor. Wij “gewone” (niet zo bijzondere breinen, zeg maar) mensen vinden het lastig om met anders denkenden (bijzondere breinen) om te gaan. Dus zetten we ze buitenspel, sluiten we ze uit en doen geen moeite. Dat is nu eenmaal het gemakkelijkst. Stel je voor als we eens een beetje om leerden te gaan met anders denken? Wat zou dat wel niet op kunnen leveren? Niet alleen aan extra denkkracht en slimme en frisse ideeën. Maar ook aan werkplezier van mensen die anders denken? Is dat een goed idee? Maar twijfel je nog een beetje omdat je niet weet waar je dan moet beginnen? En hoe je neurodiversiteit kunt inzetten en benutten? Niet alleen omdat je als organisatie je maatschappelijke, sociale verantwoordelijkheid neemt? Maar ook omdat het loont?

Neem dan contact op en bel Geo: 0648 761 083

Benut je bijzondere breinen en maak je organisatie slimmer en duurzamer

Ken je mensen met een “bijzonder brein” in je organisatie? Mensen die anders denken? Maar die ook vaak als lastig of vreemd worden ervaren? En dus te weinig worden benut. Terwijl ze juist van grote waarde zouden kunnen zijn met hun slimheid, snelle denken, diep denken, brede perspectief, creativiteit, innovatie, nauwkeurigheid, onder hoge druk functioneren, concept denken ….

Last-lust paradox Een bijzonder brein is iemand die anders denkt dan standaard. Vaak te herkennen aan de last-lust paradox: op sommige vlakken uitmuntend functioneren maar op andere vlakken soms juist “lastig” zijn. Dit zijn de medewerkers die vaker in conflictsituaties, een burnout of andere problemen terecht komen. Daardoor sneeuwt hun denktalent onder en worden ze veelal als lastig, arrogant, druk of juist niet geïnteresseerd ervaren.

Van last naar lust Stel dat het mogelijk zou zijn van een (potentieel) arbeidsconflict een innovatiekans te maken. In plaats van dure en voor de organisatie ontwrichtende ontslagregelingen. En een hoop ellende voor de medewerker. En stel dat medewerkers die een burnout krijgen of hebben in hun eigen kracht kunnen worden gezet…

Wat kun je doen De vraag is wat er nodig is om die “lastige” bijzondere breinen vóór in plaats van tegen zichzelf (én de organisatie) te laten werken. Daarvoor is een systeemaanpak nodig, gericht op de medewerkers én de organisatiecontext.

Benut jouw organisatie de last-lust paradox? Door het beantwoorden van 4 korte vragen krijg je al een beeld of jouw organisatie meer kan profiteren van de kracht van anders denken.

Niet breien en kleien maar nadenken! (artikel Leidsch Dagblad 9 febr. 2018)

Prachtig artikel in Leidsch Dagblad dat we hier helaas niet mogen weergeven vanwege auteursrecht ….. ????!!!!

Het artikel spreekt lovend over ons initiatief. De journalist heeft zelf een denksessie met clienten van GGZ Rivierduinen mogen meemaken en heeft dus zelf kunnen ervaren hoe we door middel van samendenken, tegenspraak, denklijnen en denkstijlen afstemmen onze breinstorm vormgeven en daarmee misschien wel een zorginnovatie aan het ontwikkelen zijn. Dit initiatief opgepakt door de Centrale Clientenraad van GGZ Rivierduinen onder leiding van voorzitter Caroline Angenent is inmiddels positief ontvangen binnen de GGZ en we gaan kijken of we in de toekomst meer voor elkaar kunnen betekenen. Ook vanwege auteursrecht geen foto uit de krant maar wel een foto met een knipoog van de twee oprichters van Bijzondere Breinen.

 

 

Denkbijeenkomst “Breindiversiteit loont!” groot succes

Breindiversiteit loont: samendenken, samenwerken, samenleven. 

Op 22 maart j.l. heeft de bijeenkomst plaatsgevonden te Leiden. Circa 45 mensen “met een bijzonder brein” hadden zich verzameld om te luisteren naar mooie presentaties, vragen te stellen, te netwerken en nader met elkaar kennis te maken. Alles rond het thema: hoe kunnen we bijzondere denkkracht ofwel breindiversiteit inzetten om een betere samenleving te creëren? 

De opening vond plaats door Marjolein ten Kroode, voorzitter van de raad van bestuur van GGZ Rivierduinen. Daarna kwamen de volgende sprekers en onderwerpen aan bod:

  • Wijnand van den Berg (huisarts): “Breindiversiteit: geen gaatje in je hoofd maar wel … ”. Een mogelijke fundamentele theorie over het ontstaan van breindiversiteit.
  • Stefan van Perlo (Mac specialist en webdesigner): “Mijn ervaringen als Uitzend Bijzonder Brein.” Over zijn ervaringen met een opdracht van Bijzondere Breinen bij een klant met een ICT veiligheidsvraagstuk.
  • Peter Jan vd Vliet (ondernemer I-AMS) : “Innoveren met bijzondere breinen”. Over hoe je door je idee te delen met andere bijzondere breinen je uitvinding kunt optimaliseren.
  • Geo van Dam (Bijzondere Breinen): “Breindiversiteit: lust of last?”. Hoe kunnen we mensen met een bijzonder brein  in bedrijven en organisaties in hun kracht zetten in plaats van met ze in conflict te raken of ze een burnout laten oplopen?
  • Ido van der Waal (Bijzondere Breinen): “Wrijving geeft glans: hoe je met elkaar wijzer wordt van conflictinnovatie” 

Wil je ook meedoen? Meld je aan als bijzonder brein en sluit je aan. 

Ben je op zoek naar wat mensen met een bijzonder brein voor je organisatie betekenen? Bel Geo van Dam 0648 761 083 of mail op [email protected]

 

 

 

 

 

Project “Haal het bijzondere uit je brein en denk je fit.” i.s.m. GGZ Rivierduinen

Project “Haal het bijzondere uit je brein en denk je fit.” i.s.m. GGZ Rivierduinen

 

Wil je actief meedenken over vraagstukken die je persoonlijk aangaan?

Wil je jouw denkkracht ontdekken, inschakelen en benutten voor een groter doel?  

Vind je dat je brein nu te weinig wordt benut? En wil je daar iets aan doen?

Wil je ervaren dat jouw denken er meer toe doet dan je misschien zelf had gedacht?

Wil je geïnspireerd worden en meemaken hoe leuk het is met anderen samen te denken? En wat voor effect dat op je heeft?

 

Doe dan mee aan het project  “Haal het bijzondere uit je brein!” georganiseerd door de Centrale Cliëntenraad van de GGZ Rivierduinen i.s.m. met Bijzondere Breinen. 

 

Wat gaan we doen?

Sessie 1

  • Kennismaken met elkaar en de werkwijze van Bijzondere Breinen
  • Inventarisatie denkstijlen
  • Met elkaar kiezen van de vraagstelling waarover we gezamenlijk na gaan denken
  • Verkenning vraagstuk, vragen stellen en beantwoorden, eerste ideeen formuleren m.b.v. de mobiele mindmap.

Sessie 2

  • Oplossingsrichtingen benoemen
  • Oplossingsrichtingen uitdiepen mbv tegenspraak

Sessie 3

  • Keuze oplossingsrichting
  • Uitwerking oplossingsrichting naar zo concreet mogelijke aanpak

 

Over Bijzondere Breinen

Bijzondere Breinen is een social enterprise met als maatschappelijke doelstelling: collectieve denkkracht versterken door inclusie van mensen die bijzonder denken.. Voor meer info: kijk op www.bijzonderebreinen.org  

 

Aanmelden

Geef op dit formulier aan wanneer je beschikbaar bent om mee te doen (het is de bedoeling dat je sessie 1, 2 en 3 meedoet: omcirkel de data waarop je beschikbaar bent s.v.p.) en geef het formulier mee aan Tom of Lars

sessie 1 23 jan. ochtend 23 jan. middag 24 jan. middag 26 jan. ochtend
sessie 2 6 febr. ochtend 6 febr. middag 9 febr. ochtend 9 febr. middag
sessie 3 20 febr. ochtend 20 febr. middag 22 febr. ochtend 22 febr. middag

 

Naam: ……………………………

 

Of stuur een mail naar: [email protected] ovv deelname bijeenkomst “Haal het bijzondere uit je brein” met de data waarop je beschikbaar bent.

 

Vragen?

Heb je vragen? Stel ze aan Tom en/of Lars. Mail naar Caroline Angenent via [email protected] of naar Ido van der Waal of Geo van Dam via [email protected]

Of bel Ido van der waal:  06-46286064 of Geo van Dam: 0648 761 083

Neurodiversiteit is noodzaak

Neurodiversiteit is noodzaak

              

Neurodiversiteit betekent: verschillende manieren van denken. Maar waarom is dat nou zo belangrijk? Neurodiversiteit zorgt ervoor dat de mens als soort kan groeien en overleven. Hoe zit dat? In de oertijd waren wij mensen actief in zogenaamde jagers en verzamelaars groepen van circa 30 tot 50 personen. Iedereen had zijn eigen rol en verdiende daarmee zijn of haar plek in die groep. Er waren vechters, jagers, verzamelaars, vuurmakers, kleermakers, regelaars, bemiddelaars, koks en waarschijnlijk ook grappenmakers en verhalenvertellers. In die groepen zaten ook mensen met eigenschappen als ADHD, autisme, hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit, dyscalculie en dyslexie. Oh nee, dyslexie en dyscalculie waren nog niet ontdekt want er waren nog geen cijfers en letters 🙂 Waarschijnlijk waren zij de verhalenvertellers want zij zijn van nature vaak creatief en denken in beelden. Dat was zolang er geen schrift was juist heel handig. Tegenwoordig worden dyslexie en dyscalculie juist als een handicap beschouwd. Net als ADHD: dit is tegenwoordig een handicap of een ziekte. Want een ADHD-er is druk, snel afgeleid en een ongeleid projectiel. Maar bij de jagers verzamelaars waren dit de groepsleden die in een crisissituatie (oorlog met andere stammen, jagen, onderlinge meningsverschillen) juist heel goed functioneren omdat ze juist onder spanning het best uit de verf komen. Maar als alles op rolletjes liep vond iedereen het prima dat ze een beetje aan het dagdromen waren. En hoogbegaafden worden nu vaak als lastig, eigenwijs, niet communicatief beschouwd maar destijds waren het de wijze mensen in de groep waar je voor raad naar toe ging en die nieuwe gereedschappen bedachten. En de mensen met autistische eigenschappen? Destijds werden ze gewaardeerd voor hun nauwkeurigheid bij het maken van wapens, gereedschappen of kleren. Tegenwoordig zijn ze lastig omdat anderen het ingewikkeld vinden met ze te communiceren. Het leven van de jagers verzamelaars was natuurlijk heel anders dan nu. Onze moderne uitdagingen zijn: uiterst complexe organisatievormen, exponentiële toename van technologische ontwikkelingen en informatiestromen. Daar ondervinden we veel stress van. Ons antwoord op die stress is: protocolisering, bureaucratisering, standaardisering en normering in denken en doen.  De vraag is of we daarmee onze huidige sociale, maatschappelijke, ecologische en economische vraagstukken op kunnen lossen en als soort kunnen voortbestaan. Want maken we daarmee niet een enorme denkfout? Worden die problemen niet juist veroorzaakt door datzelfde standaard denken. Einstein zei dat ook al:

 “We can not solve our problems with the same thinking we used when we created them.”

Om onze huidige problemen op te lossen moeten we juist andere manieren van denken gaan gebruiken. Net zoals de jagers en verzamelaars dat deden in de oertijd. Waar zijn die andere manieren van denken te vinden? Precies: bij de mensen die afwijken van de standaard. 1 op de 10 mensen behoort tot deze categorie. Dit zijn mensen met eigenschappen zoals we ze nu noemen AD(H)D, hoogbegaafdheid, hooggevoeligheid, autisme, dyslexie, dyscalculie, bipolair, angst, depressie, e.d. of een combinatie daarvan. Alleen als we die mensen in hun kracht zetten en net als in de oudheid echt mee laten denken en doen, kunnen we ons als mensheid ontwikkelen, groeien en voortbestaan. De enige vraag daarbij is in hoeverre wij met z’n allen bereid zijn soms wat eigenwijsheid, dagdromerij en onenigheid van elkaar te accepteren. En erachter te komen dat wij daar zelf een grotere rol in spelen dan we vaak denken….

Bijzondere breinen op medium care GGZ

Mensen in de GGZ denken en doen anders. Soms is dat lastig. Maar wanneer ze worden aangesproken op wat ze wel kunnen in plaats van wat ze niet kunnen, kunnen zij een hele bijzondere bijdrage aan de maatschappij leveren. Maar misschien nog wel veel belangrijker: doordat ze meedenken, meepraten, meedoen, erkend worden en hun talenten laten zien gaan ze zich beter voelen en ontwikkelen ze meer zelfvertrouwen. Het mes snijdt dus aan twee kanten. 

Deelnemers

Op 10 oktober heeft bij de GGZ Rivierduinen in Voorhout op de gesloten afdeling op verzoek van clienten een denksessie van Bijzondere Breinen plaatsgevonden. Na eerdere succesvolle sessies met ambulante clienten, werd op initiatief van de clientenraad van de GGZ Rivierduinen een demo denksessie gehouden op een gesloten afdeling. In de denksessie deden behandelaars mee, een zorgdirecteur, een lid van de raad van bestuur, clienten en leden van de clientenraad.

 

Aanpak

Ter plekke werden de verschillende denkstijlen van de deelnemers en de onderwerpen waar ze graag over nadenken geïnventariseerd. Daarna werd gezamenlijk gekozen om de vraag: hoe kunnen we de binnen- en buitenwereld vanuit het perspectief van de GGZ beter op elkaar aansluiten. Vervolgens is aan de hand van vragen en opdrachten op de mobiele mindmap van Bijzondere Breinen geïnventariseerd wat de ideeën waren en de mogelijkheden om hier iets aan te doen. Met behulp van ‘tegenspraak” werden ideeën vervolgens uitgediept en aangescherpt. Omdat het een demo betrof in relatief korte tijd zijn niet alle aspecten van de Bijzondere Breinen aanpak aan de orde geweest.

 

Doelstelling

Maar dat was het doel ook niet. Het doel was om deelnemers kennis te laten maken en te laten ervaren hoe een dergelijke aanpak positieve invloed heeft op het functioneren van de deelnemers en daarnaast dat deze wijze van samendenken bijzondere ideeën kan opleveren. Uit de evaluatie bleek dat iedereen er op zijn eigen manier iets bijzonders uit gehaald heeft. Zo vond een deelnemend psychiater dat hij nog eens een goede spiegel voorgehouden heeft gekregen over hoe er onbewust toch sprake is van stigmatisering binnen de GGZ. En dat het ook anders kan door samen te werken aan een gemeenschappelijk vraagstuk. Een andere behandelaar viel op dat er door deze werkwijze in zeer korte tijd vertrouwen en veiligheid werd gekweekt, hetgeen bijzonder is omdat de groep deelnemers uit zo’n divers pluimage bestond. En het mooist was eigenlijk nog wel de reactie van een client die vond dat ze er mocht zijn en zonder aanziens des persoons haar bijdrage mocht leveren. Daarbij gaf zij aan dat zij erachter is gekomen dat zij meer te melden heeft dan ze vaak zelf denkt. En dat ze misschien toch wel over een bijzonder brein beschikte dat heel nuttig kan zijn.

 

Uitkomst

Een van de uitkomsten is het idee om in het kader van het verbinden van de binnen en de buitenwereld dit soort denksessies te doen met clienten en omwonenden om gezamenlijk vraagstukken op te lossen die voor zowel de GGZ instelling als de buurt eromheen van belang zijn.  Zo zou het mes zelfs wel eens aan drie kanten kunnen snijden: clienten ontwikkelen zich, lokale vraagstukken worden opgelost en de binnen en de buitenwereld van de GGZ worden dichter bij elkaar gebracht.

 

Bijzondere Breinen

Bijzondere Breinen is een beweging (en een social enterprise in oprichting) die de denkkrachtverspilling ten gevolge van het uitsluiten van mensen met bijzondere breinen een halt wilt toeroepen. Bijzondere Breinen streeft naar herkenning, erkenning en participatie van mensen met bijzondere breinen. Zodat ook zij kunnen laten zien wat ze waard zijn. Niet alleen omdat het hoort, maar ook omdat het loont. Wil je meer weten? Meedoen? Ondersteunen of sponsoren? Kijk op www.bijzonderebreinen.org